Chapter 1.15 (Financial Management) : Assets (ပိုင်ဆိုင်မှု) ဆိုသည်မှာ

Chapter 1.15 (Financial Management) : Assets (ပိုင်ဆိုင်မှု) ဆိုသည်မှာ 

စာရင်းပညာမှာ Assets (ပိုင်ဆိုင်မှု) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ အရင်ကထက်စာရင် ပိုပြီး လေးနက်ကျယ်ပြန့်လာပါတယ်။ အရင်တုန်းကတော့ ငါပိုင်ရင် ငါ့ပစ္စည်း (Asset) လို့ ရိုးရိုးလေး သတ်မှတ်ခဲ့ကြပေမယ့်၊ အခုခေတ် စံနှုန်းတွေအရတော့ တကယ့် Assets စစ်စစ်ဖြစ်ဖို့အတွက် အချက် (၃) ချက်နဲ့ ကိုက်ညီမှသာ စာရင်းထဲမှာ နေရာပေးပါတယ်။

Assets (ပိုင်ဆိုင်မှု) ဆိုသည်မှာ - ပိုင်ရုံတင်မကဘဲ အကျိုးပြုမှသာ Assets ဖြစ်သည်

ကျွန်တော်တို့ လုပ်ငန်းခွင်မှာ Assets လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်ဖို့ဆိုရင် ပစ္စည်းတစ်ခုကို ပိုင်နေရုံနဲ့ မလုံလောက်တော့ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာ စာရင်းကိုင်စံနှုန်းတွေအရ အောက်ပါအချက် (၃) ချက်စလုံးနဲ့ ပြည့်စုံမှသာ စာရင်းထဲမှာ Assets အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။

၁။ Past Event (အတိတ်က ဝယ်ယူခဲ့မှု ရှိရမည်)

ဒီပစ္စည်းဟာ လက်ရှိမှာ ကိုယ့်လက်ထဲ ရောက်နေဖို့အတွက် အတိတ်က ဝယ်ယူခဲ့တာ ဒါမှမဟုတ် လွှဲပြောင်းရယူခဲ့တာမျိုး ဖြစ်ရပါမယ်။ လေထဲကနေ ပေါ်လာတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ ခိုင်မာတဲ့ အထောက်အထား (Invoices/Agreement) ရှိရပါမယ်။

၂။ Present Control (လက်ရှိမှာ စီမံခန့်ခွဲပိုင်ခွင့် ရှိရမယ်)

ဒီပစ္စည်းကို ကိုယ်က လက်ရှိမှာ တကယ်ပဲ အသုံးချနေသလား၊ စီမံခန့်ခွဲနေသလားဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ ပိုင်ရုံပိုင်ပြီး ကိုယ်လည်း မသုံးရ၊ ကိုယ်လည်း စီမံလို့မရတဲ့ ပစ္စည်းဆိုရင် Assets လို့ ခေါ်ဖို့ ခက်သွားပါပြီ။

၃။ Future Economic Benefits (အနာဂတ်မှာ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် ရရှိရမယ်)

ဒါဟာ အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါပဲ။ ဒီပစ္စည်းကို သုံးစွဲခြင်းအားဖြင့် လုပ်ငန်းထဲကို ငွေဝင်လာရမယ် (သို့မဟုတ်) လုပ်ငန်းရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို သက်သာစေရပါမယ်။ အကျိုးအမြတ် တစ်စုံတစ်ရာ မပေးနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းဟာ Assets မဟုတ်ဘဲ အမှိုက် (သို့မဟုတ်) အရှုံး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာအားဖြင့်

 လုပ်ငန်းသုံးဖို့အတွက် ဆိုပြီး ကားတစ်စီး ဝယ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီကားက စက်ချို့ယွင်းနေတာ ကြာပြီဖြစ်လို့ ဂိုဒေါင်ထဲမှာပဲ အလကား ပစ်ထားရပါတယ်။

• အတိတ်က ဝယ်ခဲ့သလား? ဝယ်ခဲ့ပါတယ်။

• လက်ရှိ ပိုင်သလား? ဟုတ်ကဲ့၊ ပိုင်ပါတယ်။

• စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ် ပေးသလား? မပေးပါဘူး။

ဒီကားဟာ လုပ်ငန်းအတွက် ဘာမှ အသုံးမဝင်တော့တဲ့အပြင်၊ ဂိုဒေါင်နေရာယူတယ်၊ ဖုန်တက်တယ်၊ တန်ဖိုးကလည်း ကျဆင်းနေတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ အဲဒီကားကို ကျွန်တော်တို့က Assets ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဆက်ပြီး မထားသင့်တော့ပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူကနေပြီး လုပ်ငန်းထဲကို ဘာအကျိုးအမြတ်မှ ယူဆောင်မပေးနိုင်တော့လို့ပါပဲ။

ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကို စာရင်းပညာမှာ Asset Impairment (ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုး ကျဆင်းခြင်း) သို့မဟုတ် Asset Disposal/Write-off (ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွက် အသုံးမဝင်တော့တဲ့အပြင် စရိတ်ပဲတက်နေတဲ့ ဒီကားကို Assets (ပိုင်ဆိုင်မှု) စာရင်းထဲမှာ ဆက်ထားမယ့်အစား အောက်ပါနည်းလမ်းတွေအတိုင်း စီမံခန့်ခွဲရပါတယ်-

၁။ စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခြင်း (Write-off)

အကယ်၍ ကားက လုံးဝမောင်းလို့မရတော့ဘူး၊ ရောင်းလို့လည်း မရတော့ဘူးဆိုရင် ဒါကို Loss on Disposal အနေနဲ့ စာရင်းပိတ်ရပါမယ်။

• ဘာကြောင့်လဲ - Assets ဆိုတာ အနာဂတ်မှာ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် (Future Economic Benefits) ပေးနိုင်မှသာ သတ်မှတ်တာပါ။ အကျိုးမပေးနိုင်တော့ရင် ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်တော့ပါဘူး။

၂။ ရောင်းချခြင်း (Disposal / Sale of Asset)

ကားကို အဟောင်းတန်းမှာဖြစ်စေ၊ အပိုင်းအစအဖြစ်ဖြစ်စေ ပြန်ရောင်းချတာမျိုးပါ။

• ရရှိလာတဲ့ ငွေကြေးကို Other Income အဖြစ် ပြသနိုင်ပြီး၊ ကားရဲ့ ကျန်ရှိတန်ဖိုး (Book Value) နဲ့ ရောင်းရငွေ ကွာဟချက်ကို Gain or Loss on Sale အဖြစ် စာရင်းသွင်းရပါမယ်။

၃။ ရပ်နားထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း (Held for Sale)

ချက်ချင်းရောင်းမထွက်သေးပေမဲ့ ရောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်ဆိုရင် ပုံသေပိုင်ဆိုင်မှု (Fixed Assets) ထဲကနေ ဖယ်ထုတ်ပြီး Non-current Assets Held for Sale ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်ကို ပြောင်းရွှေ့ထားသင့်ပါတယ်။

• ဒါဆိုရင် အဲဒီကားအတွက် Depreciation (တန်ဖိုးလျော့ခ) ထပ်တွက်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။

 ဒါမျိုးအခြေနေတွေ့ပြီဆိုရင်အဆင့်ဆင့်လုပ်နိုင်တာက

အဆင့်	လုပ်ဆောင်ရန်	ပြန်ရမှာက
Step 1	ကားရဲ့ လက်ရှိပေါက်ဈေး (Fair Value) ကို စစ်ဆေးပါ။	တန်ဖိုးအမှန်ကို သိရှိခြင်း။
Step 2	လုပ်ငန်းသုံးအဖြစ်မှ ရပ်စဲကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချပါ။	Depreciation ရပ်တန့်ခြင်း။
Step 3	အမြန်ဆုံး ရောင်းထုတ်ပါ သို့မဟုတ် စာရင်းပယ်ဖျက်ပါ။	ဂိုဒေါင်နေရာလွတ်ခြင်းနှင့် အခွန်သက်သာခြင်း။

သတိပြုပြုရမှာက  အသုံးမဝင်တော့တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို စာရင်းထဲမှာ ဖောဖောသီသီ ပြထားခြင်းဟာ လုပ်ငန်းရဲ့ Return on Assets (ROA) ကို ကျဆင်းစေပြီး ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေကို အမှန်အတိုင်း မပေါ်လွင်စေပါဘူး။

လုပ်ငန်းခွင်မှာ Assets တွေကို စာရင်းစစ်တဲ့အခါ "စက္ကူပေါ်က ပိုင်ဆိုင်မှု" နဲ့ "လက်တွေ့အကျိုးပြုမှု" ကြားက ကွာခြားချက်ကို ကျွန်တော်တို့ အမြဲ သတိထားရမှာပါ။ အချို့လုပ်ငန်းရှင်တွေက ပစ္စည်းတွေ အများကြီး ပိုင်ဆိုင်ထားတာကို ဂုဏ်ယူတတ်ကြပေမယ့်၊ စာရင်းကိုင်ပညာအရတော့ "အလုပ်မလုပ်တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု (Dead Assets)" တွေဟာ လုပ်ငန်းရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

"ပိုင်ဆိုင်မှုတိုင်းဟာ Assets မဟုတ်ဘူး၊ လုပ်ငန်းကို တကယ် အကျိုးပြုမှသာ Assets ဖြစ်တယ်" ဆိုတဲ့ အမြင်ဟာ ကျွန်တော်တို့ စာရင်းကိုင်တွေရဲ့ အမှန်တရားကို ရှာဖွေတဲ့ စံနှုန်းတစ်ခုပါပဲ။ ဒါကြောင့် စာရင်းသွင်းတဲ့အခါ ပိုင်ဆိုင်ရုံတင် မကြည့်ဘဲ၊ အဲဒီပစ္စည်းက လုပ်ငန်းကို ဘယ်လို ရှေ့ဆက်တွန်းတင်ပေးနေသလဲဆိုတာကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရတာ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

Reference

International Accounting Standards Board. (2010). The conceptual framework for financial reporting. London, United Kingdom: IFRS Foundation Publications Department.