Chapter 2.9 (Financial Management) : Money Market နေ့စဉ်ရှင်သန်မှုအတွက် ရေကြည်ရေအေးတစ်ပေါက်

Chapter 2.9 (Financial Management) : Money Market နေ့စဉ်ရှင်သန်မှုအတွက် ရေကြည်ရေအေးတစ်ပေါက်

 Money Market (ငွေကြေးဈေးကွက်) ဆိုတာကို  ပြောရရင်တော့ ဒါဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ ကာလတိုအသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပါပဲ။ အရင်းအနှီးဈေးကွက် (Capital Market) က ရေရှည်အတွက် အမြစ် ဆိုရင်၊ ငွေကြေးဈေးကွက် (Money Market) ကတော့ နေ့စဉ်ရှင်သန်ဖို့အတွက် သွေးစစ်စစ် စီးဆင်းရာ နေရာဖြစ်ပါတယ်။

စီးပွားရေးလောကမှာ အမြတ်ရှိပေမယ့် ငွေသားမရှိရင် လဲပြိုတတ်တယ် ဆိုတဲ့ စကားရှိပါတယ်။ အဲဒီလို ငွေသား (Cash) အခက်အခဲဖြစ်တဲ့အခါမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် လက်ထဲမှာ ပိုနေတဲ့ငွေကို အလဟဿမဖြစ်စေချင်တဲ့အခါမျိုးမှာ Money Market ဟာ အကောင်းဆုံး ကယ်တင်ရှင် ဖြစ်လာပါတယ်။

Money Market ထဲမှာ ဘာတွေပါလဲ။

ဒီဈေးကွက်မှာ အသုံးများတဲ့ အရာ (Instruments) တွေကတော့ (Mishkin & Eakins, 2018) -

1. Treasury Bills (T-Bills) - အစိုးရက ငွေလိုတဲ့အခါ ထုတ်ရောင်းတဲ့ သက်တမ်းတို ငွေတိုက်စာချုပ်တွေ။

2. Certificates of Deposit (CDs) - ဘဏ်တွေမှာ အချိန်အကန့်အသတ်နဲ့ အပ်နှံထားတဲ့ အပ်ငွေလက်မှတ်တွေ။

3. Commercial Paper - ကုမ္ပဏီကြီးတွေက လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဖို့အတွက် အပေါင်ပစ္စည်းမပါဘဲ ထုတ်ပေးတဲ့ ချေးငွေသက်သေခံလက်မှတ်တွေ။

4. Repurchase Agreements (Repo) - အာမခံပစ္စည်းတစ်ခုခုကို အပေါင်ထားပြီး ခေတ္တချေးယူတဲ့ စနစ်။

Treasury Bills (T-Bills) - ငွေတိုက်စာချုပ်တိုတွေ

အစိုးရ က ငွေလိုတဲ့အခါ ပြည်သူတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေဆီကနေ ချေးတဲ့နည်းလမ်းပါ (Bodie et al., 2018) ။

• ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲဆိုတော့ ဥပမာ- တန်ဖိုး ၁ သိန်းရှိတဲ့ T-Bill ကို အစိုးရက ၉ သောင်းခွဲနဲ့ ရောင်းပါတယ်။ ကိုယ်က အစိုးရဆီက ဝယ်လိုက်တယ်။ သတ်မှတ်သက်တမ်း (၃ လ သို့မဟုတ် ၆ လ) ပြည့်တဲ့အခါ အစိုးရက ကိုယ့်ကို ၁ သိန်း အပြည့်ပြန်ပေးပါတယ်။

• "Discount" စနစ်နဲ့ ရောင်းတာဖြစ်လို့ အတိုးရတာထက် ဝယ်စျေးနဲ့ ပြန်ရတဲ့စျေးကြားက ကွာခြားချက်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ အမြတ်ပါ။

• ဘေးကင်းမှုအရကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အစိုးရက အာမခံထားတာဖြစ်လို့ ကမ္ဘာမှာ အရင်းမပျောက်ဆုံးနိုင်ဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

Certificates of Deposit (CDs) - အပ်ငွေလက်မှတ်

ဘဏ် တွေမှာ ငွေသွားအပ်တာနဲ့ ဆင်တူပေမယ့် စည်းကမ်းပို တင်းကျပ်ပါတယ် (Mishkin & Eakins, 2018)။

• ကိုယ်က ငွေပမာဏတစ်ခုကို (ဥပမာ- ၆ လ သို့မဟုတ် ၁ နှစ်) ဘဏ်မှာ အသေအပ်ထားမယ်လို့ ကတိပေးလိုက်တာပါ။ အပြန်အလှန်အနေနဲ့ ဘဏ်က သာမန်စုငွေစာအုပ်ထက် ပိုများတဲ့ အတိုးနှုန်းကို ပေးပါတယ်။

• ထူးခြားချက်ကတော့  သတ်မှတ်ရက် မပြည့်ခင် ငွေပြန်ထုတ်ရင် ဒဏ်ကြေး (Penalty) ပေးရတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငွေကို ခဏအသုံးမလိုတဲ့သူတွေအတွက်ပိုသင့်တော်ပါတယ်။

Commercial Paper - ကုမ္ပဏီထုတ် ချေးငွေလက်မှတ်

အစိုးရမဟုတ်ဘဲ နာမည်ကြီး ကုမ္ပဏီကြီးတွေ (ဥပမာ - Apple, Samsung) က ငွေချေးတာပါ (Bodie et al., 2018)။

• ကုမ္ပဏီတွေက သူတို့ရဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဖို့ (ဥပမာ- ဝန်ထမ်းလစာပေးဖို့၊ ကုန်ကြမ်းဝယ်ဖို့) ငွေခဏလိုတဲ့အခါ ထုတ်ရောင်းပါတယ်။

• ထူးထူးခြားခြားဖြစ်နေတာကတော့  ဘာအပေါင်ပစ္စည်းမှ မပါပါဘူး (Unsecured)။ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ ယုံကြည်မှု အပေါ်မှာပဲ အခြေခံတာပါ။ ဒါကြောင့် နာမည်ကြီးပြီး ငွေရေးကြေးရေး အလွန်တောင့်တင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေပဲ ဒီနည်းနဲ့ ချေးလို့ရပါတယ်။

Repurchase Agreements (Repo) - ပြန်လည်ဝယ်ယူရန် သဘောတူညီချက် 

များသောအားဖြင့် ဘဏ်အချင်းချင်း သို့မဟုတ် ဗဟိုဘဏ်နဲ့ ဘဏ်တွေကြား တစ်ညတာ (Overnight) ငွေချေးတဲ့အခါ သုံးပါတယ် (Mishkin & Eakins, 2018)။

• သူ့အလုပ်လုပ်တဲ့ပုံက အခု ငါ့ကို ငွေခဏချေး၊ အပေါင်ပစ္စည်းအနေနဲ့ ငါ့မှာရှိတဲ့ အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို မင်းကို ခဏရောင်းပေးမယ်။ မနက်ဖြန်ကျရင် အဲ့ဒီစာချုပ်တွေကို ငါက စျေးပိုပေးပြီး (အတိုးပေါင်းပြီး) မင်းဆီကနေ ပြန်ဝယ်ပါ့မယ် လို့ ကတိပေးပြီး ချေးတဲ့ ပုံစံပါ။

• ထူးခြားတာကတော့ အရမ်းကို သက်တမ်းတိုပါတယ်။ တစ်ခါတလေ တစ်ညတည်းအတွက်ပဲ ချေးတာမျိုးပါ။

ဇယားလေးနဲ့ ကြည့်လိုက်ပါဦး

ပစ္စည်းတွေ	ဘယ်သူက ထုတ်တာလဲ	ဘေးကင်းမှု	အဓိကရည်ရွယ်ချက်
T-Bills	အစိုးရ	အမြင့်ဆုံး	အစိုးရအတွက် ငွေရှာရန်
CDs	ဘဏ်များ	မြင့်မား	ပိုလျှံငွေကို အတိုးစားရန်
Commercial Paper	ကုမ္ပဏီကြီးများ	ကုမ္ပဏီအပေါ်မူတည်	လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန်
Repo	ဘဏ်/အဖွဲ့အစည်း	မြင့်မား	အချိန်တိုအတွင်း ငွေဖြစ်လွယ်ရန်

အဲ့တော့ Money market ရဲ့အချက်တွေ၊ အဓိက ဝိသေသလက္ခဏာတွေကတော့

၁။ အသက်ရှူချောင်စေသော ကာလတိုဗျူဟာ (Short-term Strategy)

Money Market ရဲ့ ထူးခြားချက်က မြန်ဆန်ခြင်း ပါ။ သက်တမ်းဟာ (၁) ရက် ကနေ (၁) နှစ်အထိပဲ ရှိပါတယ် ။

• လွယ်လွယ်ပြောရရင်တော့ ခရီးဝေးသွားဖို့ စီစဉ်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဒီနေ့၊ ဒီလထဲမှာ အဆင်ပြေပြေ လည်ပတ်နိုင်ဖို့ လက်ငင်း ဖြေရှင်းတဲ့ သဘောပါ။ ဝန်ထမ်းလစာပေးဖို့ ရက်ပိုင်းလိုနေချိန်မျိုးမှာ ကုမ္ပဏီကြီးတွေဟာ ဒီဈေးကွက်ကတစ်ဆင့် ငွေသားအင်အားကို ဖြည့်တင်းကြပါတယ် (Mishkin & Eakins, 2018) ။

၂။ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် ငွေပေါ်လွယ်မှု (Safety & Liquidity)

ဒီဈေးကွက်မှာ အရောင်းအဝယ်လုပ်တဲ့ လက်နက်တွေ (ဥပမာ - Treasury Bills, Commercial Papers) ဟာ အစိုးရနဲ့ အလွန်ခိုင်မာတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေက ထုတ်တာဖြစ်လို့ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါတယ်။

• ဒီဈေးကွက်ကို ငွေသားကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိသော နေရာ လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ကိုယ်က ငွေပြန်လိုချင်တဲ့အခါ ချက်ချင်းဆိုသလို ငွေပြန်ဖော်လို့ရတာကြောင့် လုပ်ငန်းတွေအတွက် အန္တရာယ်ကင်းတဲ့ အရန်အိုး လိုမျိုး ဖြစ်နေပါတယ် (Bodie et al., 2018)။

၃။ ပိုလျှံငွေကို အလုပ်လုပ်ခိုင်းခြင်း (Making Idle Cash Work)

လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ပိုက်ဆံတွေက အိတ်ကပ်ထဲမှာ ဒီတိုင်းရှိနေရင် တန်ဖိုးမတိုးပါဘူး။

• ငွေကို အိပ်မနေစေနဲ့ ဆိုတဲ့အတိုင်းပါပဲ။ နောက်လမှ သုံးမယ့်ငွေကို ဒီဈေးကွက်ထဲမှာ ရက်ပိုင်းလောက် ထည့်ထားရုံနဲ့တင် အတိုးအမြတ်လေးတွေ ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ စီမံခန့်ခွဲမှု ကျွမ်းကျင်တဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ခုပေါ့။

Money Market ဆိုတာ စစ်တုရင်ခုံပေါ်က အရေးကြီးတဲ့ အကွက်တစ်ခု လိုပါပဲ။ လူအများစုက Capital Market မှာ ရှယ်ယာဈေးတွေ တက်တာ၊ ကျတာကိုပဲ စိတ်ဝင်စားနေကြချိန်မှာ တကယ့်လုပ်ငန်းရှင်ကြီးတွေကတော့ Money Market ကို သုံးပြီး သူတို့ရဲ့ Cash Flow (ငွေသားစီးဆင်းမှု) ကို အချိန်ကိုက် ထိန်းညှိနေကြတာပါ။

Money Market ဆိုတာ ရေငတ်နေတဲ့ ခရီးသည်အတွက် တွေ့လိုက်ရတဲ့ ရေတွင်းလေးတစ်ခုလိုပါပဲ။ သူက ကိုယ့်ကို ခရီးဆုံးအထိ မပို့ပေးနိုင်ပေမယ့်၊ ခရီးဆုံးရောက်အောင် ဆက်လျှောက်နိုင်ဖို့ အားအင် ကိုတော့ ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်ဗျာ။

နေ့စဉ်လည်ပတ်စရိတ်တွေကြားမှာ ဗာဟီရများနေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အတွက်တော့ Money Market ဟာ တကယ့်ကို စိတ်အေးချမ်းမှုပေးနိုင်တဲ့ ရေကြည်ရေအေး တစ်ပေါက် စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။

References 

Bodie, Z., Kane, A., & Marcus, A. J. (2018). Investments (11th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.

Mishkin, F. S., & Eakins, S. G. (2018). Financial markets and institutions (9th ed.). Boston, MA: Pearson.