Chapter 2.2 (Financial Management) : Finance ရဲ့ အဓိကနယ်ပယ် (၃) ခု - ဘဝ၊ လုပ်ငန်းနှင့် နိုင်ငံတော်

Chapter 2.2 (Financial Management) : Finance ရဲ့ အဓိကနယ်ပယ် (၃) ခု - ဘဝ၊ လုပ်ငန်းနှင့် နိုင်ငံတော်

Finance ဆိုတဲ့ နယ်ပယ်ကြီးကို ခြုံငုံကြည့်လိုက်ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တစ်ကိုယ်ရေဘဝကနေ နိုင်ငံတော်အဆင့်အထိ အလွှာသုံးလွှာနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို "ဘယ်သူ့အိတ်ကပ်ထဲက ငွေကို စီမံတာလဲ" ဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ပြီး Functional Areas (၃) ခု ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။

Finance ဆိုတာ ကိန်းဂဏန်းတွေချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ အနှစ်သာရကတော့ "ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အရင်းအမြစ်ကို အထိရောက်ဆုံးဖြစ်အောင် စီမံခန့်ခွဲခြင်း" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Finance ကို အုပ်စုခွဲလိုက်ရင် အဓိကအားဖြင့် သုံးမျိုးကိုတွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။

၁။ Personal Finance (တစ်ကိုယ်ရေ ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု)

၂။ Corporate Finance (လုပ်ငန်းခွင် ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု)

၃။ Public Finance (အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု) ဆိုတဲ့ ပုံစံသုံးမျိုးပါ။

၁။ Personal Finance (တစ်ကိုယ်ရေ ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု)

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ အနီးစပ်ဆုံးပါ။ "ငါ့ဆီမှာ ပိုက်ဆံဘယ်လောက်ရှိလဲ၊ ဘယ်လောက်စုပြီး ဘယ်လောက်သုံးမလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေဖြစ်ပါတယ်။

• စီမံကိန်းချတာ - လစဉ်ဝင်ငွေထဲကနေ အခွန်ဆောင်ဖို့၊ အိမ်လခပေးဖို့ကအစ အပန်းဖြေဖို့အဆုံး ခွဲဝေတာမျိုးပါ။

• ပန်းတိုင်ထားခြင်း -  အိမ်ဝယ်ဖို့၊ ကားဝယ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် အသက်ကြီးရင် အေးအေးဆေးဆေး နားနိုင်ဖို့ (Retirement) အတွက် ကြိုတင်တွက်ဆပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

• ကိုယ့်အိတ်ကပ်ကို ကိုယ်တိုင် မစီမံနိုင်ရင် ဘယ်လောက်ပဲ လစာကောင်းကောင်း ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာလာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ "ဝင်ငွေထက် စီမံမှုက ပိုအရေးကြီးတယ်" ဆိုတဲ့ အချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြနေတာပါ။

၂။ Corporate Finance (လုပ်ငန်းခွင် ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု)

ဒါကတော့ ကုမ္ပဏီတွေရဲ့ "ငွေကြေးဗျူဟာ" ပါ။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးကို အမြင့်ဆုံးရောက်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတာကို အဓိကထားပါတယ်။

• Risk & Return - ဘယ်လုပ်ငန်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရင် အကျိုးအမြတ် ဘယ်လောက်ရမလဲ၊ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ ဘယ်လောက်ရှိမလဲဆိုတာကို တွက်ချက်ရပါတယ်။

• Shareholder Wealth - ရှယ်ယာရှင်တွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို အကာကွယ်ပေးပြီး လုပ်ငန်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုးတွေ တိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။

• Working Capital - လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ငွေသားကို အမြဲအဆင်သင့်ဖြစ်နေအောင် စီမံရပါတယ်။

• ဒီနေရာမှာတော့ "ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းဟာ တန်ဖိုးရှိရမယ်" ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းရှိပါတယ်။ ကုမ္ပဏီရဲ့ ငွေတစ်ကျပ်ဟာ နောက်ထပ် တစ်ကျပ်ခွဲဖြစ်လာဖို့ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်ရမလဲဆိုတာက စိန်ခေါ်မှုပါပဲ။

၃။ Public Finance (အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးစီမံမှု)

ဒါကတော့ အစိုးရနဲ့ နိုင်ငံတော်အဆင့် စီမံခန့်ခွဲမှုပါ။ ပြည်သူတွေဆီကရတဲ့ အခွန်ငွေတွေကို ပြည်သူတွေအတွက် ဘယ်လိုပြန်သုံးမလဲဆိုတာကို တွက်ချက်တာပါ။

• Spending - လမ်း၊ တံတား၊ ဆေးရုံ၊ ကျောင်း စတဲ့ အများပြည်သူအကျိုးပြု လုပ်ငန်းတွေအတွက် ဘတ်ဂျက် (Budget) သတ်မှတ်တာပါ။

• Sources of Fund - အခွန်ကောက်မလား၊ ဘဏ်ကချေးမလား စသဖြင့် ငွေရနိုင်မယ့် လမ်းကြောင်းတွေကို ရှာဖွေရပါတယ်။

• ဒါကတော့ "အကြီးစား စီမံခန့်ခွဲမှု" ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဘဏ္ဍာငွေဟာ အကန့်အသတ်ရှိတဲ့အတွက် ဘယ်ကဏ္ဍကို အရင်ဦးစားပေးမလဲဆိုတဲ့ "Priority" က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

သစ်ပင်မှသည် သစ်တောဆီသို့

၁။ Personal Finance - ကိုယ့်အိမ်ခြံဝင်းထဲက အပင်ငယ်

ဒါကတော့ ကိုယ့်မိသားစု စားဝတ်နေရေးအတွက် စိုက်ထားတဲ့ အပင်လေးတွေနဲ့ တူပါတယ်။

• လုပ်ဆောင်ရတာက -  နေ့စဉ် ရေလောင်းပေါင်းသင်ရတယ် (Daily Budgeting)။ ဒီအပင်ကနေ အသီးရရင် ကိုယ်တိုင်စားမလား၊ မျိုးစေ့ပြန်ချမလား (Saving/Investment) ဆုံးဖြတ်ရတယ်။

• ရည်ရွယ်ချက်-  ကိုယ့်အိမ်ထောင်စုအတွက် ရေရှည်မှာ အရိပ်ရဖို့နဲ့ အသီးစားရဖို့ (Financial Security)။

၂။ Corporate Finance - သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးရေးခြံကြီး

ဒါကတော့ စီးပွားဖြစ် စိုက်တဲ့ ခြံကြီးနဲ့ တူပါတယ်။

• လုပ်ဆောင်ချက် - ခြံချဲ့ဖို့အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီက အစုရှယ်ယာခေါ်မလား၊ ဘဏ်က ချေးမလား (Financing)။ ဘယ်အသီးက ဈေးကောင်းရပြီး အမြတ်များမလဲ တွက်ချက်ရတယ် (Capital Budgeting)။

• ရည်ရွယ်ချက် - ခြံရဲ့ တန်ဖိုးတိုးတက်လာဖို့နဲ့ ရှယ်ယာရှင်တွေကို အမြတ်ဝေစု ပေးနိုင်ဖို့ (Maximize Value)။

၃။ Public Finance - နိုင်ငံတော် သစ်တောဌာန

ဒီအပိုင်းကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ရေမြေတောတောင် သယံဇာတကို စီမံတာနဲ့ တူပါတယ်။

• လုပ်ဆောင်ရတာတွေက - ခြံရှင်တွေဆီက သစ်တောခွန် (Tax) ကောက်တယ်။ အဲဒီငွေနဲ့ ရာသီဥတု ကောင်းအောင် သစ်တောတွေ ပြန်စိုက်တယ်၊ သုတေသနလုပ်တယ် (Public Spending)။

• နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားအားလုံး အကျိုးရှိစေမယ့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ စီးပွားရေး အခြေခံကောင်းများ ရရှိဖို့ (Social Welfare)။

ဆက်စပ်မှု

• အပင်ငယ် (Personal) တွေ ကျန်းမာသန်စွမ်းမှ နိုင်ငံတော်ရဲ့ သစ်တောကြီး (Public) စိမ်းလန်းစိုပြေမှာပါ။

• စိုက်ပျိုးရေးခြံ (Corporate) တွေ အောင်မြင်မှ အပင်ငယ်စိုက်တဲ့သူတွေအတွက် အလုပ်အကိုင်နဲ့ နည်းပညာတွေ ရလာမှာပါ။

• သစ်တောဌာန (Public) က မြေသြဇာနဲ့ ရေပေးဝေမှု စနစ်တွေကို ကောင်းအောင်လုပ်ပေးမှ အပင်ငယ်ရော၊ ခြံကြီးပါ အောင်မြင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နယ်ပယ်	အဓိက ဦးတည်ချက်	ဥပမာ
Personal	ကိုယ်တိုင် ချမ်းသာဖို့	အိမ်နောက်ဖေး ဈေးဆိုင်
Corporate	လုပ်ငန်း တန်ဖိုးတက်ဖို့	စက်ရုံကြီး
Public	တိုင်းပြည် တိုးတက်ဖို့	အစိုးရ ဘဏ်/ဘတ်ဂျက်

သူတို့ဟာ ပညာရပ်တစ်ခုတည်းက ဆင်းသက်လာတဲ့ အခွဲပုံစံတွေသာဖြစ်ပြီး "ရည်မှန်းချက် (Goal)" နဲ့ "အတိုင်းအတာ (Scale)" သာ ကွဲပြားသွားတာပါ။

ဘယ်နယ်ပယ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် Finance ရဲ့ အခြေခံမူလ (၄) ချက်ကတော့ အတူတူပါပဲ-

1. Sourcing - ပိုက်ဆံ ဘယ်ကရမလဲ? (ဝင်ငွေ၊ ချေးငွေ၊ အခွန်)

2. Allocating - ရလာတဲ့ ပိုက်ဆံကို ဘယ်မှာ သုံးမလဲ? (စားဝတ်နေရေး၊ စက်ရုံသစ်၊ လမ်းတံတား)

3. Investing - နောင်ခါအတွက် ဘယ်လိုပွားအောင် လုပ်မလဲ? (စုဆောင်းခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း)

4. Risk Management - မမျှော်လင့်ဘဲ အခက်အခဲကြုံရင် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ? (အရန်ငွေ၊ အာမခံ)

ဒီနယ်ပယ်သုံးခုလုံးဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတာကို သေချာစဉ်းစားကြည့်ရင် သတိထားမိပါတယ်။ Personal Finance ကောင်းတဲ့သူဟာ လုပ်ငန်းခွင်က Corporate Finance ကိုလည်း ပိုပြီး နားလည်သဘောပေါက်တတ်ကြပါတယ်။ 

"Finance ဆိုတာ ပိုက်ဆံကို ရေတွက်နေတာတင် မဟုတ်ပါဘူး၊ အနာဂတ်အတွက် လုံခြုံမှုနဲ့ တိုးတက်မှုကို တည်ဆောက်နေတာပါ" 

ကိုယ့်ရဲ့ တစ်ကိုယ်ရေ စုဆောင်းမှုကနေ လုပ်ငန်းရဲ့ ကြီးထွားမှု၊ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုအထိ Finance ဆိုတဲ့ ပညာရပ်က တိတ်တဆိတ် မောင်းနှင်ပေးနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။